Thời gian gần đây, việc kiểm soát các chất hướng thần (HHC, Kratom…) không còn dừng lại ở mức độ nhắc nhở hành chính. Chính phủ Séc đã chuyển sang giai đoạn thực thi pháp luật nghiêm ngặt với mục tiêu làm sạch thị trường bán lẻ. Đối với cộng đồng tiểu thương Việt Nam, đây là một thực tế khốc liệt: Một sai phạm nhỏ có thể dẫn đến việc chấm dứt toàn bộ quyền cư trú và kinh doanh tại Cộng hòa Séc.
1. Quy trình kiểm tra liên ngành: Không có cơ hội giải thích
Các đợt kiểm tra hiện nay được thực hiện bởi sự phối hợp giữa Thanh tra Nông nghiệp (SZPI), Thanh tra Thương mại (ČOI) và Cảnh sát kinh tế.
- Chiến thuật “Người mua bí mật”: Đây là cách phổ biến nhất để bắt lỗi bán hàng cho trẻ vị thành niên. Thanh tra cử người dưới 18 tuổi vào quán mua Vape hoặc kẹo HHC. Ngay khi giao dịch hoàn tất, cảnh sát sẽ xuất hiện lập biên bản. Lúc này, mọi lời giải thích về việc “không biết” hay “khách nhìn già” đều vô hiệu.
- Xét nghiệm tại chỗ: SZPI có quyền thu giữ bất kỳ sản phẩm nghi ngờ nào để xét nghiệm nồng độ chất cấm. Nếu kết quả dương tính, chủ quán phải chịu toàn bộ chi phí phòng thí nghiệm và đối mặt với án phạt nặng.
2. Án phạt tiền: Từ 500.000 đến 1.000.000 CZK
Mức phạt tiền đối với các vi phạm về chất hướng thần và bảo vệ trẻ em được quy định ở khung cao nhất trong luật thương mại Séc.
- Hệ quả kinh tế: Đối với một tiệm cửa hàng tạp hoá Večerka trung bình, án phạt 1 triệu Korun tương đương với việc mất trắng toàn bộ vốn liếng và lợi nhuận tích lũy trong nhiều năm. Đa số các trường hợp không đủ khả năng nộp phạt sẽ bị niêm phong cửa hàng và tịch thu tài sản để cưỡng chế thi hành án.
- Chi phí tiêu hủy: Chủ quán còn phải thanh toán hóa đơn tiêu hủy số hàng bị tịch thu theo quy chuẩn rác thải nguy hại của nhà nước.
3. Bước ngoặt hình sự: Từ vi phạm hành chính sang “Tội phạm ma túy”
Điểm mấu chốt mà nhiều người Việt chưa nắm rõ: Kinh doanh chất hướng thần trái phép hoặc bán cho trẻ em được khép vào khung hình sự.
- Tiền án trong Lý lịch tư pháp (Rejstřík trestů): Một khi bị tòa án tuyên phạm tội liên quan đến phát tán chất gây nghiện, hồ sơ cá nhân của chủ quán sẽ có vết nhơ vĩnh viễn.
- Án tù: Tùy mức độ, chủ quán có thể nhận án tù treo hoặc tù giam. Tuy nhiên, hậu quả đáng sợ nhất không nằm ở độ dài của bản án, mà nằm ở sự hiện diện của nó trong hồ sơ cư trú.
4. Hệ lụy cư trú: Sở Kiều ngoại (OAMP) và Lệnh trục xuất
Sự liên thông thông tin giữa Bộ Tư pháp và Bộ Nội vụ (OAMP) là quy trình tự động.
- Từ chối gia hạn thẻ (Pobyt): OAMP có quy định rất rõ ràng: Người nước ngoài phạm tội hình sự, đặc biệt là các tội liên quan đến ma túy và trật tự công cộng, sẽ bị bác đơn xin gia hạn thẻ cư trú hoặc vĩnh trú.
- Lệnh rời khỏi lãnh thổ (Výjezdní příkaz): Khi thẻ cư trú bị hủy hoặc không được gia hạn, chủ quán và thậm chí là cả gia đình đi theo sẽ nhận lệnh trục xuất. Toàn bộ cuộc sống tại Séc chính thức khép lại. Việc quay trở lại Séc hay các nước trong khối Schengen là gần như không thể trong tương lai.
Chính quyền Séc đang dùng “bàn tay sắt” để dẹp bỏ tình trạng ngộ độc ở giới trẻ. Các chủ cửa hàng tạp hoá (Večerka) Việt Nam là đối tượng nằm trong diện rà soát trọng điểm.
Việc tiếp tục giữ lại các mặt hàng HHC, Kratom hay kinh doanh Vape không rõ nguồn gốc là một sự đánh cược với tỉ lệ thắng bằng không. Cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc, mà là quyền được ở lại và làm việc trên đất Séc của chính bạn và gia đình.
Những đợt kiểm tra quy mô lớn như vừa qua cho thấy chính quyền đang siết chặt rà soát trên diện rộng. Vậy thực tế quy trình này diễn ra như thế nào và làm sao để chủ quán không bị bất ngờ trước các phương thức kiểm tra đột xuất?
Mời bà con đón đọc bài viết tiếp theo: Làm sao để kinh doanh an toàn trước các đợt rà soát không báo trước của chính quyền?
Trong nội dung tới, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết cách các cơ quan phối hợp sử dụng người mua bí mật (Mystery Shopper) và hướng dẫn quy trình ứng đối bình tĩnh để bảo vệ cửa hàng của bạn một cách hợp pháp.
Hãy tiếp tục theo dõi dự án STOP DROGY để hiểu về luật 321/2024 Sb. và phòng tránh rủi ro pháp lý về các chất hướng thần cho cửa hàng của bạn
Dự án được tài trợ bởi Chính phủ Séc và được hỗ trợ truyền thông bởi CZECH VIỆT, Châu Âu TV
