Từ ngày 1/1/2025, Cộng hòa Séc đã áp dụng khung pháp lý mới đối với nhóm chất điều biến tâm thần (psychomodulační látky – PML). Quy định này ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp, cửa hàng và e-shop đang kinh doanh các sản phẩm như HHC, CBD, kratom hoặc các sản phẩm có nguồn gốc từ cây gai dầu.
Theo nội dung bài viết gốc, thị trường các sản phẩm liên quan đến CBD, HHC và kratom tại Séc đã thay đổi mạnh trong giai đoạn 2024–2025. Nhà nước Séc chuyển từ giai đoạn quản lý chưa rõ ràng sang cơ chế cấp phép, kiểm soát độ tuổi, kiểm tra nguồn gốc hàng hóa, ghi nhãn, quảng cáo và quản lý bán hàng trực tuyến chặt chẽ hơn.
Không phải sản phẩm nào cũng được phép bán
Một trong những điểm quan trọng nhất đối với chủ e-shop là phải xác định rõ sản phẩm mình bán thuộc nhóm nào.
Với kratom, định hướng quản lý hiện nay là đưa vào nhóm chất điều biến tâm thần. Điều này có nghĩa là sản phẩm có thể được kinh doanh, nhưng chỉ khi doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện theo luật, bao gồm giấy phép, kiểm tra độ tuổi, bao bì đúng quy định và quản lý giao dịch.
Với các chất như HHC, tình trạng pháp lý phức tạp hơn. Nếu hoạt chất vẫn nằm trong danh mục chất bị cấm, việc sản xuất, phân phối hoặc bán lẻ có thể bị xử lý rất nghiêm trọng. Chỉ khi hoạt chất được đưa vào danh mục được phép quản lý theo cơ chế PML thì doanh nghiệp mới có thể kinh doanh hợp pháp trong khuôn khổ quy định.
Vì vậy, các e-shop không nên chỉ dựa vào thông tin trên mạng hoặc từ nhà cung cấp. Mỗi sản phẩm cần được kiểm tra theo quy định hiện hành, đặc biệt là thành phần hoạt chất, hàm lượng THC, mục đích sử dụng và cách ghi nhãn.
E-shop kinh doanh PML phải có giấy phép
Kinh doanh chất điều biến tâm thần không còn được xem như hoạt động bán hàng thông thường. Doanh nghiệp muốn kinh doanh nhóm sản phẩm này phải có giấy phép xử lý PML.
Giấy phép này có thể yêu cầu nhiều tài liệu liên quan đến năng lực chuyên môn, quy trình quản lý hàng hóa, an ninh, lưu trữ, giao dịch và kiểm soát người mua. Với e-shop, doanh nghiệp còn phải chuẩn bị hệ thống xác thực độ tuổi và quy trình xử lý dữ liệu cá nhân phù hợp với quy định bảo vệ dữ liệu.
Nếu vận hành nhiều tên miền hoặc nhiều điểm bán khác nhau, doanh nghiệp cần kiểm tra xem từng kênh bán hàng có phải đăng ký hoặc xin phép riêng hay không.
Kiểm tra độ tuổi không thể chỉ bằng nút “tôi đã đủ 18 tuổi”
Một thay đổi quan trọng với e-shop là quy định về kiểm tra độ tuổi. Việc để khách tự bấm chọn “tôi đã đủ 18 tuổi” không được xem là đủ an toàn.
Chủ e-shop cần sử dụng các hình thức xác thực đáng tin cậy hơn, chẳng hạn như định danh qua ngân hàng, xác minh giấy tờ tùy thân hoặc các hệ thống nhận dạng số có mức bảo đảm phù hợp.
Ngoài ra, việc kiểm tra độ tuổi không chỉ dừng ở khâu đặt hàng. Khi giao hàng, đơn vị vận chuyển cũng phải đảm bảo chỉ giao sản phẩm cho đúng người nhận đã được xác thực và đủ tuổi theo quy định.
Bao bì, nhãn mác và quảng cáo phải được kiểm soát kỹ
Các sản phẩm thuộc nhóm PML chịu sự kiểm soát chặt về thông tin sản phẩm, cảnh báo sức khỏe, cách trình bày bao bì và nội dung quảng cáo.
Doanh nghiệp cần tránh các thiết kế dễ gây nhầm lẫn với kẹo, đồ ăn vặt hoặc sản phẩm dành cho trẻ em. Bao bì phải có cảnh báo rõ ràng, thông tin đúng với thành phần thực tế và không được tạo cảm giác sản phẩm vô hại nếu pháp luật yêu cầu cảnh báo.
Về quảng cáo, các nội dung giới thiệu sản phẩm phải được kiểm soát cẩn thận. Doanh nghiệp không nên sử dụng hình ảnh, thông điệp hoặc cách trình bày hướng đến người chưa đủ 18 tuổi. Các thông tin trên website, mạng xã hội, banner và mô tả sản phẩm đều cần được rà soát.
CBD cũng cần kiểm tra kỹ hàm lượng THC
Nhiều chủ e-shop cho rằng sản phẩm CBD luôn an toàn về pháp lý. Tuy nhiên, thực tế cần phân biệt rõ giữa CBD tinh khiết và các sản phẩm full-spectrum có thể chứa THC.
Một lỗi phổ biến là hiểu nhầm rằng sản phẩm có THC dưới 1% thì luôn được bán hợp pháp. Theo bài viết gốc, mức 1% chủ yếu liên quan đến cây gai dầu trong canh tác, không đồng nghĩa với việc mọi sản phẩm tiêu dùng chứa THC dưới mức này đều được phép lưu hành.
Đối với sản phẩm cuối cùng dành cho người tiêu dùng, đặc biệt là thực phẩm hoặc thực phẩm bổ sung, quy định có thể nghiêm ngặt hơn rất nhiều. Vì vậy, mỗi sản phẩm CBD cần có phân tích thành phần, hồ sơ nguồn gốc và đánh giá pháp lý riêng.
Bán hàng xuyên biên giới cần đặc biệt thận trọng
Quy định về HHC, kratom, CBD không thống nhất trên toàn EU. Một sản phẩm có thể được phép bán tại Séc nhưng lại bị coi là chất cấm tại quốc gia khác.
Vì vậy, e-shop không nên tự động bán hàng sang các nước lân cận nếu chưa kiểm tra pháp luật của từng thị trường. Các đơn hàng sang Slovakia, Ba Lan, Đức hoặc các nước EU khác cần được kiểm soát kỹ.
Trong một số trường hợp, e-shop nên chặn đơn hàng từ những quốc gia có quy định cấm hoặc chưa rõ ràng, để tránh rủi ro bị xử lý theo pháp luật nước sở tại.
Cơ quan chức năng có thể kiểm tra như thế nào?
Các e-shop và cửa hàng kinh doanh nhóm sản phẩm này có thể bị kiểm tra bởi nhiều cơ quan khác nhau, bao gồm Thanh tra Nông nghiệp và Thực phẩm Séc, cơ quan vệ sinh dịch tễ, Thanh tra Thương mại Séc, Hải quan và cảnh sát.
Hình thức kiểm tra có thể bao gồm mua hàng thử trực tiếp hoặc qua internet, kiểm tra hồ sơ sản phẩm, kiểm tra quy trình xác thực độ tuổi, kiểm tra quảng cáo và gửi mẫu sản phẩm đi phân tích trong phòng thí nghiệm.
Nếu kết quả phân tích không đúng với thông tin công bố, sản phẩm vượt ngưỡng cho phép hoặc doanh nghiệp thiếu giấy phép cần thiết, mức xử phạt có thể rất nặng. Trường hợp kinh doanh sản phẩm thuộc danh mục cấm còn có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự.
Chủ e-shop cần chuẩn bị gì từ bây giờ?
Để giảm rủi ro, các e-shop kinh doanh HHC, CBD, kratom hoặc sản phẩm liên quan đến cây gai dầu nên thực hiện một số bước cơ bản.
Trước hết, cần rà soát toàn bộ danh mục sản phẩm. Doanh nghiệp cần biết sản phẩm nào là PML, sản phẩm nào có nguy cơ bị coi là chất cấm, dược phẩm hoặc thực phẩm mới chưa được phép lưu hành.
Tiếp theo, cần kiểm tra giấy phép kinh doanh, giấy phép xử lý PML nếu sản phẩm thuộc diện quản lý đặc biệt. Đồng thời, chủ e-shop nên lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ nguồn gốc, kết quả phân tích phòng thí nghiệm cho từng lô hàng.
Với website bán hàng, cần tích hợp hệ thống xác thực độ tuổi đáng tin cậy, cập nhật điều khoản giao dịch, chính sách giao hàng, chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân và quy định rõ việc giao sản phẩm chỉ cho người đủ tuổi.
Cuối cùng, doanh nghiệp nên rà soát toàn bộ nội dung quảng cáo, hình ảnh sản phẩm, mô tả công dụng và thông tin trên mạng xã hội để tránh vi phạm.
Tuân thủ luật là điều kiện bắt buộc để tiếp tục kinh doanh
Khung pháp lý mới tại Séc cho thấy thị trường HHC, CBD, kratom không còn là lĩnh vực có thể kinh doanh theo cách tự phát. Các e-shop muốn tiếp tục hoạt động cần xây dựng quy trình tuân thủ rõ ràng, từ sản phẩm, giấy phép, độ tuổi người mua, bao bì, quảng cáo đến giao hàng.
Việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp doanh nghiệp tránh bị phạt, mà còn giúp bảo vệ uy tín, khách hàng và hoạt động kinh doanh lâu dài. Với các sản phẩm có rủi ro pháp lý cao, chi phí dành cho tư vấn pháp lý và kiểm tra hồ sơ từ đầu thường thấp hơn rất nhiều so với hậu quả sau một cuộc thanh tra.
Hãy tiếp tục theo dõi dự án ” Chống ma tuý “( STOP DROGY )để hiểu về luật 321/2024 Sb. và phòng tránh rủi ro pháp lý về các chất hướng thần cho cửa hàng của bạn
Dự án được tài trợ bởi văn phòng Chính phủ Séc thực hiện bởi Trung tâm giáo dục Séc-Việt và hỗ trợ truyền thông bởi CZECH VIỆT, Châu Âu TV
